• slider klein 1
  • Bijeenkomst
A- A A+
Afdrukken

Ervaringsdeskundige Andries Lever: ‘Waar is dat menselijke hart?’

In de serie portretten van ervaringsdeskundigen dit keer Andries Lever (LFB) aan het woord.

Andries is 30 jaar en geboren en getogen in Lexmond, een dorpje langs de Lek. Bij Andries is pas laat ontdekt dat hij een verstandelijke beperking had.
‘’Van kinds af aan liep het niet zo lekker. Ik heb verschillende scholen en opleidingen gedaan, wel diploma’s gehaald, maar ik moest altijd op mijn tenen lopen en werd niet begrepen. Voor mijn MBO bouwopleiding voor timmerman moest ik stage lopen en liep daarin gewoon letterlijk vast. De leraar begreep het niet en zei: “stel je niet aan”.
 
Buitenbeentje zonder vrienden
 
“Ik heb vanaf het begin gevraagd om onderzoek, maar er werd gezegd: je bent nog jong, zo’n onderzoek stellen we nog even uit. Pas op mijn 18e kon ik naar MEE en toen werd geconstateerd wat het probleem was. Het had fijn geweest als ik het eerder geweten had, want ik voelde me altijd een buitenbeentje en kon met werken niet meedoen. In mijn dorp had ik ook geen vrienden, omdat ik daar door de vele wisselingen niet op school ben geweest. Dat is niet leuk. Toen ik uiteindelijk begreep wat er was, heb ik via Ipse, uitleg gehad, woonbegeleiding gekregen en mijn eigen levensverhaal geschreven. Pas vanaf toen kon ik gaan opbouwen, de juiste begeleiding krijgen en een Wajong uitkering aanvragen, zodat ik wat inkomsten had.”
 
Zoektocht naar geschikt werk
 
“Daarna ben ik postbode geworden en werkte een paar jaar bij DHL/Selectvracht. Heerlijk werk, veel pakketjes weggebracht, maar tegen stuksprijsvergoeding, dus geen vast inkomen en dat wilde het UWV niet. Als ik dan na een paar maanden een leuk bedrag had verdiend, moest ik een deel van mijn uitkering weer terug betalen. Die administratie liep niet lekker en zo kreeg ik schulden. Dat was geen leuke periode, terwijl het werk wel heel leuk was, lekker buiten. Toen ben ik daarmee gestopt. Uiteindelijk is mijn woonbegeleider bij een bedrijf langs gegaan, een timmerbedrijf en houthandel in Schoonrewoerd, om te vragen of ze werk voor me hadden. En ja, daar kon ik komen.”
 
Bij sneeuw of 35 graden, altijd lekker bezig
 
“Dit bedrijf is van Gerrit Verhoef en ligt 10 kilometer van Lexmond en daar fiets ik lekker naartoe. Ik pak kachelhout in, al meer dan 8 jaar. Het is vrijwilligerswerk vanuit Begeleid Werken van
Syndion en daar heb ik mijn draai gevonden.
De combinatie handen (fysiek) buiten en hoofd binnen is voor mij ideaal. Dat ik het lekker kan afwisselen. Dat ik er ook even lekker uit kan, want de hele dag binnen zitten is niets voor mij. In weer en wind, als het sneeuwt of koud is en bij 35 graden, altijd lekker bezig.”
 
Werken als ervaringsdeskundige
 
“Naast mijn werk was ik bestuurslid van Onderling Sterk, een inmiddels opgeheven belangenvereniging in Gorinchem. Vier jaar geleden zocht de LFB Ledenraad mensen. Ik had zelf wat leuke dingen bedacht en kreeg toen de vraag ‘’kun jij niet als vrijwilliger bij de LFB op het Landelijke Bureau in Utrecht komen werken, met behoud van uitkering?”
Ik ben nu ervaringsdeskundige, op verschillende terreinen zoals de Wmo en Participatiewet. En er is zoveel werk. Als ik wil kan ik wel 60 uur per week op pad zijn."
 
Het hele land door
 
Ervaringsdeskundige Andrie Lever staandIk doe allerlei verschillende werkzaamheden. Zoals het opzetten van een Klankbordgroep voor mensen met een verstandelijke beperking, om een zeggenschapssignaal af te geven in de gemeente Alblasserwaard, over Wmo-zaken. Daarbij krijg ik ondersteuning van een coach. Verder doe ik ook klussen bij Ieder(in), waaronder de Steffie-website nakijken op toegankelijkheid. Ik heb bijvoorbeeld meegedacht over een Rabobank app + scan ter vervanging van de random reader. Steffie vertelt nu op een begrijpelijke manier welke stappen je moet doorlopen om geld op te nemen.
En ik werk voor PG Werkt Samen, een belangengroep bij Ieder(in) waarin we overleggen en ervaringen delen over de Participatiewet. Ik geef trainingen om in gesprek te gaan en uitleg te geven óver de wet, aan mensen met een verstandelijke beperking. Daarmee ga ik het hele land door.”
 
Wie wil wethouder spelen?
 
“Daarnaast ben ik ervaringsdeskundige voor zorgprofessionals, zorgaanbieders en gemeenten. Ik vertel hen wat de Wmo, met alle veranderingen, en de Wajong in de praktijk betekenen. Dat doen we via keukentafelgesprekken en rollenspellen. Dan vraag ik: wie wil wethouder spelen en wie begeleider? We oefenen hoe een keukentafelgesprek verloopt. Daarna kan de zaal reageren; wat ging goed, wat kan beter? Dat werkt heel goed en de reacties zijn spontaan en leuk. De professionals leren zo waar mensen tegenaan lopen. Voor een wethouder, die het gesprek met een cliënt wilde oefenen, heeft dit heel erg geholpen.”
 
Een happie eten en verder niks
 
“Ik ben de hele dag op pad en ik help overal mensen. Ik help ook als vrijwilliger bij Dorcas Hulp en Ontwikkeling met kledinginzameling en voedselacties. In 2012 ben ik een week met Dorcas in Oekraïne geweest om voedselpakketten uit te delen. We bezochten verschillende plekken, zoals een kindertehuis voor weeskinderen, Roma kinderen op vuilnisbelten en een staatsinternaat voor mensen met een verstandelijke beperking die geen zorg krijgen. Ze krijgen daar een happie eten, maar geen begeleiding.
De wc mochten we niet bezoeken, omdat die zo smerig was, dat wij er ziek van konden worden.
De directeur schaamde zich om ons te ontvangen. De wc mochten we niet bezoeken, omdat die zo smerig was, dat wij er ziek van konden worden. Het was er koud en alle ramen waren dicht getapet.“
 
Dan zijn je tranen al binnen
 
“Zo’n internaat krijgt geen geld van de staat. De staat Oekraïne kijkt niet om naar mensen met een verstandelijke beperking, het is uitschot van de maatschappij. Baby’s met een beperking worden op straat gelegd en veel gaan dood. Er wordt niet naar omgekeken. Dat is heel confronterend. Kinderen die wel in weeshuizen terechtkomen zijn stateloos, hebben geen paspoort en geen identiteit. Op je 18e moet je het weeshuis uit, maar je kunt niet werken of het land uit, want je hebt geen paspoort. Veel mensen met een beperking leven dan op straat of in de prostitutie. Zo is Oekraïne. Dan zijn je tranen al binnen als je daar rondloopt. Dorcas Hulp en Ontwikkeling helpt projecten opzetten met therapie en spelletjes zodat mensen hun motoriek leren ontwikkelen. Maar ook een huis voor begeleid wonen; dan kunnen ze lekker bij elkaar blijven, hebben toch hun eigen stekje en hoeven niet de straat op.”
 
Het is goed in Nederland, maar het kan nog beter
 
“Ik zie wel dat we het in Nederland goed hebben. Hier word je geaccepteerd en er is geld en ondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking. Mensen zien dat niet altijd. Toch zijn er ook in Nederland zeker nog dingen die beter kunnen. Zo vind ik het jammer dat het hier steeds over het geld moet gaan en dat de juiste begeleiding soms lastig te krijgen is.”
 
“Deze mobiel is niet bereikbaar, probeer het later nog eens....”
 
“Zo wilden we bij de klankbordgroep graag een coach van MEE, maar de gemeente deed zaken met een andere partij. Dus kregen we via hen een coach en daar moet je het dan maar mee doen. Helaas was er van begin af aan geen echte klik, de coach snapte niet waar ik tegenaan liep. En als ik belde kreeg ik altijd een ingesproken tekst. Elk minuutje moet gedeclareerd kunnen worden, alles moet per uur berekend. Maar je bent toch ook een medemens, je kunt er uit liefdewerk toch ook wel iets eigen tijd in stoppen? Waar is dat menselijke hart nog? Wij doen het werk voor de klankbordgroep toch ook allemaal vrijwillig?”
 
Die chipkaart rekent wel af!
 
‘’Ervaringsdeskundige zijn is vrijwilligerswerk en geen betaalde baan. Ze wilden zelfs de reiskosten gaan afschaffen, maar dan kan ik dit werk niet meer doen. Want van Wajong is het niet breed leven. Ik heb wel weken gehad dat ik geen boodschappen kon doen, omdat ik soms wel € 100,- reiskosten in de week moest voorschieten. Die chipkaart rekent wel af, maar voordat je het van iedereen terugkrijgt! Het geld wordt nooit op voorhand overgemaakt. ‘’
 
Even zitten met een bakkie en ervaringen delen, is er niet meer bij.

Geen tijd meer voor een praatje bij een bakkie
 
‘’Iets anders is dat tegenwoordig alles per computer, mobiel of mail moet, maar dat is vaak lastig voor mensen met een verstandelijke beperking. Er wordt niet meer gepraat. Even zitten met een bakkie en ervaringen delen, is er niet meer bij. Zo ontstaan ook misverstanden. Bijvoorbeeld dat een coach denkt:
ik heb het gestuurd en geen reactie ontvangen, dus ze zullen het wel goed vinden. Dan zeg ik: “zo werkt dat niet, je moet ze nabellen.” Maar daar is dan weer niet genoeg tijd en geld voor. Zo gaan er dingen kapot.
Ik zou tegen zorgprofessionals willen zeggen: “Pak even 10 minuten. Doe die laptop uit en ga even met een bakkie aan tafel zitten om de dag door te nemen. Praat effe goed met elkaar, want samen is leuker!’’
 
Mooiste ervaringen
 
Prokkelstage presentatie“Mijn mooiste ervaringen van de afgelopen jaren zijn meedoen aan de PGB Demonstratie in Amsterdam. Daar heb ik op het podium mijn eigen ervaringen verteld aan politici. Wat de bezuinigingen betekenen voor mensen met een beperking. En applaus gekregen! Dat was wel wat, maar ik dacht: gewoon maar gaan en je ding doen. En de prokkelstage met Jetta Kleinsma was fijn en ook dat ze later langskwam, toen de klankbordgroep van start ging, omdat ik dat gevraagd had. Het mooiste is als je met elkaar in gesprek gaat en geaccepteerd wordt, dat mensen naar je luisteren. Dat zou zich als een olievlek moeten uitbreiden.
 
Wensen
 
“Ik zou willen dat ‘ervaringsdeskundige’ gewoon een betaalde baan kon zijn. Ik heb wel eens tegen een wethouder gezegd: ‘’ik wil bij jou een baan hebben als ervaringsdeskundige, op mijn tempo en niveau.’’ Hij verklaarde me voor gek. Ik moest maar naar de groenvoorziening of putjesscheppen.
Een andere grote wens is om mijn ervaringen te delen in een tijdschrift. Dat iemand mij regelmatig interviewt en dat verwerkt tot columns.”
 
Dit is mijn ding!
 
Ervaringen delen, mensen kunnen helpen, ze laten weten dat ze niet alleen zijn en ze vertellen: jij kunt gehoord worden en je ervaringen delen. Mensen met een verstandelijke beperking leren, hoe verschillend ook, om voor zichzelf op te komen. Dat is echt mijn ding. En van hun input krijg ik zóveel energie om dingen door te geven. En dat is ook mijn functie, want mensen moeten weten waar ze aan toe zijn. Ik praat door mijn werkzaamheden met mensen uit de politiek en met mensen van gemeenten en zorgaanbieders en ik hoop dat ik daarmee bereik dat ze zullen zeggen: ‘’Hé kom, je mag meedoen, want jij bent waardevol.”
 
Interviewer: Marion Keizer
 
Bron: kennisplein gehandicaptesector 
 
Ervaringsdeskundige Andries LeverErvaringsdeskundige Andrie Lever staand